هر مقاله علمی، حاصل گزارش یک تحقیق و پژوهش -Research -یا کار مطالعاتی -Study -است که در چارچوب استاندارد یک نوع مقاله تدوین و منتشر می شود. انواع اصلی مقالات عبارتند از:

1 .مقاله علمی-عمومی

2 .مقاله علمی-ترویجی

3 .مقاله علمی-پژوهشی

4 .مقاله کنفرانسی

5 مقاله ISI

6.مقاله ISC

7 .مقاله علمی-مروري

تعریف ضریب تاثیر

ضریب تاثیر یا درجه تاثیر -factor Impact -: همه ساله توسط ISI برمبناي ارجاعات به هر یک از مجلات علمی آن محاسبه می شود و نتیجه در گزارشات ارجاع مجله یا -Journal Citation Reports-یا به اختصار JCR منتشر می شود. این ضریب نه براي مقاله یا نویسنده بلکه براي مجله محاسبه می شود.

محاسبه برمبناي یک دوره سه ساله صورت می گیرد. مثلاً اگر در سال 1394جمعاً 400 ارجاع به یک مجله صورت گرفته باشد و در آن مجله در سال 1392تعداد 260 مقاله و در سال 1393تعداد 240 مقاله چاپ شده باشد، ضریب ارجاع آن مجله از تقسیم 400 بر 500 به دست می آید که به میزان 8/0 است.

ارجاء به خود

ارجاع به خود -citation self -به معناي میزان ارجاع منبع یک مقاله، به نویسندگان همان مقاله. اگر منابع ذکر شده در مقاله، پژوهش نویسندگان خود مقاله باشد، این کار از ارزش مقاله می کاهد. زیرا جنبه بین المللی بودن آن را ضعیف می کند. درجه ارجاع به خود مجلات ISI معمولا کمتر از 20 است.

سطوح علمی مقالات:

1 .مقالات کنفرانس ملی

2 .مقالات کنفرانس بین المللی داخلی

3 .مقالات کنفرانس بین المللی خارجی

4 .مقالات نشریه علمی-ترویجی

5 .مقالات نشریه علمی-پژوهشی

6 .مقالات نشریات ISC و ISI

7 .مقالات نشریات ISI با ضریب تاثیر بالا (Q1)

مراحل نگارش مقاله_ ادامه:

1 .عنوان مقاله : براي رسیدن به عنوان مقاله، ابتدا بایستی قلمرو اصلی موضوعی، سپس متغیرهاي آن، و در نهایت جامعه آماري و موردکاوي مشخص شود. مثال: تاثیر فناوري اطلاعات بر رفتار سازمانی: بررسی چالش هاي هویتی در تیم هاي مجازي و تاثیر آن بر رفتار اعضاي تیم.

استخراج ویژگی هاي کیفی نرم افزارهاي تجارت الکترونیکی بنگاه با بنگاه B2B

بررسی عوامل تاثیرگذار در بلوغ سازمان در رویکرد به کسب و کار الکترونیکی با استفاده از مدل FCM

بررسی موانع به کارگیري کارآمد فناوري اطلاعات و ارتباطات در جهت بهبود نظام پاسخ گویی به ذي نفعان (مطالعه موردي: شرکت هاي دولتی صنایع معدنی ایران).

عنوان، مفهوم اصلی مقاله را نشان میدهد و باید به طور خلاصه، مضمون اصلی پژوهش را نشان دهد.

عنوان مقاله باید جذاب باشد، یعنی به گونهاي انتخاب شود که نظر خوانندگان را که معمولاً ابتدا فهرست عناوین مندرج در یک مجله علمی را میخوانند به خود جلب نماید.

همچنین عنوان باید کوتاه و گویا و تنها بیانگر متغیرهاي اصلی پژوهش باشد. تعداد کلمات در عنوان را حداکثر دوازده واژه بیان کرده اند.

در انتخاب عنوان مقاله، چند نکته مهم قابل توجه اند:

1 -عنوان را ناظر به مسائل انتخاب کنید. در مقاله هاي آموزشی و ترویجی معمولاً عنوان ناظر به موضوع است، اما در مقاله هاي پژوهشی، به دلیل اهمیت مسأله محوري، عنوان ناظر به مسأله است.

2 -عنوان باید از تعابیر احساسی و عاطفی عاري باشد. به کار بردن زبان دقیق در عنوان تحقیقاتی لازم است.

3 -اخذ پاسخ مسأله در عنوان، شایسته نیست. عنوان را باید نسبت به پاسخ بی طرف تعبیر کرد. فرض کنید کسی درباره مسأله تناقض در یک متن به تحقیق می پردازد و نتیجه، آن است که تناقض در این متن موهوم و پنداري است. چنین کسی نباید در عنوان تعبیر «تناقض موهوم» را اخذ کند، چنان که در عناوینی چون «دین یا توسعه» به دلیل ایهام (یا)، موضوع و پاسخ محقق اخذ شده است.

4 -عنوان باید رسا، بلیغ و فصیح باشد. در شرایط مساوي عنوان کوتاه بهتر است و در هر شرایطی از اخذ عنوان تکراري پرهیز کنید. به عنوان مثال، انتخاب عنوان «نردبان آسمان» با توجه به این که زرین کوب آن را براي کتاب به غارت رفته خود انتخاب کرده بود، براي تحقیقات دیگر، شایسته و مبتنی بر ذوق سلیم نیست.

3 -اخذ پاسخ مسأله در عنوان، شایسته نیست. عنوان را باید نسبت به پاسخ بی طرف تعبیر کرد. فرض کنید کسی درباره مسأله تناقض در یک متن به تحقیق می پردازد و نتیجه، آن است که تناقض در این متن موهوم و پنداري است. چنین کسی نباید در عنوان تعبیر «تناقض موهوم» را اخذ کند، چنان که در عناوینی چون «دین یا توسعه» به دلیل ایهام (یا)، موضوع و پاسخ محقق اخذ شده است.

4 -عنوان باید رسا، بلیغ و فصیح باشد. در شرایط مساوي عنوان کوتاه بهتر است و در هر شرایطی از اخذ عنوان تکراري پرهیز کنید. به عنوان مثال، انتخاب عنوان «نردبان آسمان» با توجه به این که زرین کوب آن را براي کتاب به غارت رفته خود انتخاب کرده بود، براي تحقیقات دیگر، شایسته و مبتنی بر ذوق سلیم نیست.

2 .نام نویسنده/گان : بعد از عنوان پژوهش، نام مؤلف یا مؤلفان ذکر می شود و در سطر زیر آن، نام وابستگی سازمانی (دانشگاه یا مؤسسه) که هر یک از مؤلفان در آن مشغول به کارند، می آید.

ترتیب قرار گرفتن نام مؤلفان به دنبال یکدیگر، معمولاً متناسب با میزان مشارکت آنان در انجام پژوهش است؛ اما اگر میزان مشارکت همه افراد در اجراي پژوهش یکسان باشد، ضمن تاکید به این موضوع، اسامی آنان به ترتیب حروف الفبا در دنبال هم قرار می گیرد.

3 .چکیده

چکیده، خلاصه جامعی از محتواي یک گزارش پژوهشی است که همه مراحل و اجراي اصلی پژوهش را در خود دارد. هدفها، پرسشها، روشها، یافته ها و نتایج پژوهش، به اختصار، در چکیده آورده می شود. در متنِ چکیده باید از ذکر هرگونه توضیح اضافی خودداري شود. مطالب چکیده باید فقط به صورت گزارش (بدون ارزشیابی و نقد) از زبان خود پژوهشگر (نه نقل قول) به صورت فعل ماضی تهیه شود و معمولاً بین صد تا 150کلمه پیشنهاد شده است.

معمولا بخش هاي اصلی چکیده عبارتند از:

الف) هدف اصلی و بیان موضوع،

ب) روش انجام تحقیق،

ج) نتایج بدست آمده می باشد.

4 .کلیدواژه گان

معمولاً در انتهاي چکیده، واژگان کلیدي پژوهش را بیان می کنند تا به خواننده کمک کنند، پس از خواندن چکیده و آشنایی اجمالی با روند تحقیق، بفهمد چه مفاهیم و موضوعاتی در این مقاله مورد توجه قرار گرفته است.

معمولاً کلید واژه گان در موتورهاي جستجو الکترونیکی مورد استفاده قرار می گیرند و با توجه به حجم و محتواي مقاله، بین پنج تا هفت واژه کلیدي در هر مقاله بیان می شود.

5 .مقدمه و طرح مسئله

مقدمه مقاله را به شروع بحث و طرح دقیق مسأله اختصاص می دهیم. فراموش نکنیم که «صورتبندي یک مسأله می تواند کل راه حل آن را بر ما آشکار سازد» در طرح مسأله ابتدا باید به تعریف مسأله تحقیق پرداخت، آنگاه با ابزارهاي منطقی، آن را دقیقاً صورتبندي و شاکله آن را تدوین کرد. طرح مسأله نقشی مهم در درمان حاشیه پردازي و انحراف از کانون اصلی مقاله دارد و رابطه خواننده و نویسنده را تسهیل و تصحیح می کند.

مقدمه یک مقاله پژوهشی ضمن بیان مسئله و تشریح موضوع به آن مسئله پاسخ می دهد که ارزش مطالعه حاضر براي انجام آن چه بوده است. در حقیقت با مطالعه مقدمه یک مقاله پژوهشی، خواننده با مسئله تحقیق آشنا می شود. متن مقدمه باید روان باشد و حتی الامکان به صورت خلاصه و حداکثر در 2 صفحه تایپ شود.

6 .ضرورت و اهمیت

در این بخش از مقاله، ضرورت و اهمیت پرداختن به موضوع تحقیق خصوصاً براي جامعه آماري مورد مطالعه بیان می شود. همچنین در این بخش می تواند مشکلات و آسیب هایی که عدم توجه به موضوع تحقیق براي جامعه آماري ایجاد می کند، آورده شود.

7 .مرور ادبیات نظري

در این بخش بایستی مفاهیم و موضوعات اصلی مورد استفاده در تحقیق، با استفاده از منابع علمی به روز و نظریات صاحبنظران داخلی و خارجی تعریف و تبیین شود. در این بخش تیترهاي اصلی ادبیات نظري (مطابق کلیدواژگان) با استفاده از منایع علمی معتبر تبیین می شود.

8 .پیشینه و نوآوري تحقیق

در این بخش بایستی عنوان و یافته هاي تحقیقات انجام شده قبلی (مقاله، پروژه، کتاب، رساله و...) داخلی و خارجی مرتبط با موضوع تحقیق به صورت مختصر (حداکثر در 2 صفحه) بیان شود. سپس نوآوري تحقیق حاضر و تفاوت آن نسبت به تحقیقات پیشین بایستی بیان شود.

9 .روش شناسی تحقیق

هدف اساسی از بیان روش شناسی، آن است که به گونه اي دقیق، چگونگی انجام پژوهش، گزارش گردد تا خواننده بتواند آن را تکرار نماید و همچنین درباره اعتبار نتایج داوري کند. بنابراین مؤلف باید در این بخش همه مراحل اجرا، از جمله نوع تحقیق، آزمودنی ها، ابزارهاي پژوهش و سنجش روایی و پایایی، طرح پژوهش، روش اجرا و روش تحلیل داده ها را بیان کند. همچنین در صورتی که مقاله مدل مفهومی دارد، بایستی در انتهاي این بخش و به استناد ادبیات نظري ارائه شود. سپس اجزاي مدل به صورت کامل تشریح شود یا توضیح داده شود.

10.اهداف تحقیق

خصوصاً در مقالات علمی- پژوهشی، اهداف تحقیق در بخشی جداگانه می تواند ارائه شود. براي این منظور ابتدا هدف اصلی تحقیق (که متناظر با عنوان تحقیق می باشد) بیان می شود. سپس سایر اهداف یا اهداف فرعی بیان می شود. لازم به ذکر است مجموع اهداف فرعی بایستی هدف اصلی را پوشش دهد. اهداف تحقیق بایستی به صورت قابل اندازه گیري بیان شود تا در پایان تحقیق بتوان سنجید که تا میزان آن اهداف محقق شده است.

11 .سوالات تحقیق

خصوصاً در مقالات علمی- پژوهشی، سوالات تحقیق در بخشی جداگانه و متناظر با اهداف تحقیق می تواند ارائه شود. براي این منظور ابتدا سوال اصلی تحقیق (که متناظر با هدف اصلی تحقیق می باشد) بیان می شود. سپس سایر سوالات یا سوالات فرعی بیان می شود. لازم به ذکر است مجموع سوالات فرعی بایستی سوال اصلی را پاسخ دهد.

12 .فرضیه هاي تحقیق

فرضیه هاي تحقیق، حدس آگاهانه محقق در خصوص پاسخ احتمالی به سوالات تحقیق می باشد، که محقق طی فرایند تحقیق آن ها را آزمون می کند تا آن فرضیه ها را تایید یا رد کند. البته تحقیقات اکتشافی از ابتدا فرضیه ندارند، و ممکن است طی انجام تحقیق بتوان فرضیه هایی را ارائه کرد. براي این منظور ابتدا فرضیه اصلی تحقیق (که متناظر به حدس پاسخ سوال اصلی تحقیق می باشد) بیان می شود. سپس سایر فرضیه ها بیان می شود.

13 .یافته هاي تحقیق

در این بخش، توصیف کلامیِ مختصر و مفیدي از یافته هاي فرایند تحقیق، ارائه میشود. این توصیف کلامی با اطلاعات آماري مورد استفاده، کامل میشود و دادهها از طریق شکل و نمودار و جدول، نمایش داده شوند. ساختار بخش یافته هاي تحقیق، معمولاً مبتنی بر ترتیب منطقی پرسش ها یا فرضیه ها و نیز وابسته به تأیید شده بودن یا تأیید نشده بودن فرضیه هاست. لازم است داده هاي جداول و نمودارها به طور کامل تشریح شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. در مواردي که از روش ها و آزمون هاي آماري براي بررسی نتایج و تحلیل داده ها استفاده شده باشد، باید نوع آن نیز ذکر شود و خروجی نرم افزار آورده شود.

14 .جمع بندي و نتیجه گیري

در این قسمت به تفسیر نتایج به دست آمده از فرایند اجراي تحقیق می پردازیم. همچنین می توان به مقایسه نتایج به دست آمده از مطالعه حاضر با نتایج سایر مطالعه ها پرداخت و در نهایت با توجه به مجموعه شواهد، نتیجه گیري نمود. نتیجه گیري نبایستی از قبل مشخص باشد، بلکه بایستی بر اساس یافته هاي تحقیق بیان شود.

15 .پیشنهادات تحقیق

در این بخش که در ادامه نتیجه گیري هم می تواند بیان شود، محقق با استفاده از یافته ها و نتایج تحقیق، پیشنهادات خود را که عمدتاً جنبه کاربردي دارد ارائه می نماید.

پیشنهادات می تواند در دو بخش الف) پیشنهادات کاربردي براي جامعه آماري مورد مطالعه و ب) پیشنهادات براي محققین آینده ارائه شود.

16 .منابع و مآخذ

محقق باید در پایان مقاله، فهرستی از منابع و مراجعی که در متن به آنها استناد کرده است، به ترتیب حروف الفباي نام خانوادگی بیاورد.

مقصود از فهرست منابع، به دست دادنِ صورت دقیق و کامل همه مراجعی است که در متن مقاله به آنها استناد شدهاست. هدف از ارائه این فهرست، نشان دادن میزان تلاش پژوهشگر در بررسی و استفاده از منابع گوناگون، احترام به حقوق سایر نویسندگان و مؤلفان و نیز راحتی دستیابی خواننده به منابع موردنظر است؛ بایستی دقت شود در بخش منابع و مآخذ، فقط منابعی آورده میشود که در متن به آنها استناد شده است.

در ذکر هر منبع، حداقل پنج دسته اطلاعات، ضروري است که در همه ارجاعات مشتركاند:

1 .نام مؤلف یا مؤلفان؛ 2 .تاریخ انتشار اثر؛ 3.عنوان اثر؛ 4 .نام شهر؛ 5 .نام ناشر.

جداسازي این اطلاعات از هم با نقطه (.) و جداسازي اجزاي مختلف هر یک از آنها با ویرگول (،) صورت می گیرد.

مثال: سرمد،زهره؛ بازرگان،عباس و حجازي، زهره(1379) . روشهاي تحقیق در علوم رفتاري (چاپ سوم). تهران: نشر آگاه.

صدرالدین شیرازي، محمد(1375) . شواهد الربوبیه، ترجمه جواد مصلح. چاپ دوم، تهران: انتشارات سروش.

مرکز اسناد و مدارك علمی، وزارت آموزش و پرورش (1362) .واژهنامه آموزش و پرورش: فارسی - انگلیسی، انگلیسی - فارسی. تهران. نشر مؤلف.

شفیع آبادي، عبداللّه (گردآورنده)، (1374).مجموعه مقالات اولین سمینار راهنمایی و مشاوره. تهران. انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

7 .ارجاع در متن

اعتبار یک گزارش پژوهشی علاوه بر صحت و دقت دادهها و استدلال حاصل از آنها، به منابع و مراجعی است که از اطلاعات آنها در پژوهش استفاده شده است. ارجاعات در متن نیز از موارد مهم ساختار یک مقاله علمی است که به وسیله آن، چگونگی استفاده از اندیشه هاي دیگران را به خواننده معرفی می نماید. هرگاه در متنِ مقاله، مطلبی از یک کتاب یا مجله یا.. به صورت مستقیم یا غیر مستقیم، نقل شود، باید پس از بیان مطلب، آن را مستند ساخت. شیوه ارجاع: نام خانوادگی، سال: شماره صفحه

مثال: (تولایی، 1393 :42 ) یا (سرمد و همکاران، 1389 :34).

8 .پیوست ها

اگر مقاله علمی داراي مطالبی باشد که بیان آن در متن گزارش پژوهش علمی ضروري نیست، مؤلف آن را در پیوستها، ضمیمه مقاله می نماید. به طور کلی آنچه خواننده مقاله را در درك، ارزشیابی و تکرار پژوهش یاري می کند، مانند نسخه کاملی از آزمونها یا پرسش نامه هاي چاپ نشده و شاخصهاي آماري آنها و...، می تواند در پیوست آورده شود.(دکتر روح اله تولایی)